Laboratuvar Akreditasyon Sistemini Oluşturan temel Unsurlar

 A-Akreditasyon Kriterleri

TÜRKAK'ın akreditasyon sisteminin oluşturulmasında ve işletilmesinde uyduğu standart ve dokümanların başlıcaları: 

  • Adapte edilmiş ilgili uluslararası standartlar,
  • Akreditasyon kuruluşlarının uyması gereken ISO/IEC 17011 Standardı
  • EA (Avrupa Akreditasyon Birliği) ve TÜRKAK Rehber Dokümanları,
  • TÜRKAK Yönetmelik ve Tebliğleridir.

 B-Ölçümlerin İzlenebilirliği İçin Altyapı (Metroloji)

Ulusal Akreditasyon Sistemini destekleyen önemli unsurlardan biri ülkemizdeki metroloji yapılanmasıdır. Ülkemizde, Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME), ulusal ölçü standartları ve ölçümlerin izlenebilirliği ve güvenirliliği konusunda faaliyetler gösteren ve metroloji altyapısının en üstünde yer alan kuruluştur. Laboratuvar akreditasyonu konusunda gerekli kaynakların ve destekleyici faaliyetlerin metroloji sisteminden sağlanması konusunda TÜRKAK ile UME arasında bir işbirliği protokolü mevcuttur. İzlenebilirliğin sağlanmasında TÜRKAK tarafından akredite edilmiş olan kalibrasyon laboratuvarlarının kullanılması da bu alanda önem arz etmektedir.

 C-Tarafsız-Bağımsız ve Yetkin Denetim Yeteneği (Denetçi Havuzu)

TÜRKAK tarafından oluşturulan denetçi havuzu ve akreditasyon denetimlerinde ihtiyaç duyulan teknik yargılama gücünü oluşturur. Akreditasyon için esas alınan rapor; denetim tetkikleri ve bilgisine sahip olan denetçi heyetleri tarafından hazırlanır. Denetçi heyetlerinin üyeleri, özel ve kamu kuruluşları ile akademik camiada çalışan, denetlenen alanla ilgili ihtisas sahibi olan, akreditasyon sisteminin envanterine dahil edilmiş ve uluslararası kriterlere göre bilgi ve becerilerinin güncelliği sağlanan kalifiye ve tarafsızlığı garanti edilmiş uzmanlardır.

 D-Sektörel Teknik Komiteler

TÜRKAK tarafından işletilen akreditasyon sisteminin ilgili tarafların taleplerine ve beklentilerine uygunluğunun sağlanması, akreditasyonla ilgili teknik kriterlerin genel ve teknolojik ihtiyaçlara göre belirlenmesi, uluslararası gelişmeler ile standartlara uyumlu olması gereklidir. Bu gereklilikleri temin etmek için ihtiyaç duyulan teknik uzmanlık ve ihtisas gücü Sektörel Teknik Komiteler tarafından sağlanmaktadır.

Bu  komiteler belirli akreditasyon alanlarında gerekli eğitim, deneyim ve teknik yeterliliğe sahip, ilgili sektörü iyi bilen, tarafsız bilir kişilerden oluşan ve TÜRKAK faaliyetlerinin geliştirilmesi ve düzenlenmesi için teknik destek hizmeti veren komitelerdir.

 Akreditasyon Prosedürü:

Başvuru yapan deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının akreditasyon denetiminden önce getirmesi gereken belgelerin tam olması koşuluyla akreditasyon denetimi çalışmalarına başlanmaktadır. Laboratuvar tarafından TÜRKAK'a gönderilen evrakların denetim ekibi tarafından incelenmesinin ardından denetim ekibi yerinde denetim yapmak için laboratuvara gitmekte ve denetimin bitiminden sonra, denetçi heyetinin hazırlamış olduğu rapor TÜRKAK'a  sunulmaktadır. Denetim sonucunda tespit edilmiş olan uygunsuzlukların giderilmesi için laboratuvar tarafından yapılan düzeltici faaliyetlerin denetim heyeti tarafından incelenmesi ve uygun olduğunun görülmesi neticesinde, denetim raporları varsa ilgili Sektör  Komitesinin görüşüne sunulmaktadır. Sektör Komitesinden gelen görüşlerin değerlendirilmesi sonucunda laboratuvarın dosyası TÜRKAK Yönetimine sunulmakta ve karar laboratuvara bildirilerek akreditasyon çalışması sonlandırılmaktadır.

Akreditasyon talebini müteakip, dosya incelemesi ve arkasından talep sahibiyle birlikte bilgi alışverişi yapılması bir aylık zaman dilimini kapsamaktadır. Bu işlemleri müteakip başvuru sahibinin müracaat dokümanları tamamlanmışsa denetim için sözleşme yapma noktasına gelinmektedir. Sürecin bu tarzda işlemesi sebebiyle kabul edilen müracaatların sonuçlandırılması laboratuarların hazırlık durumuna da bağlı olarak en iyi ihtimal ile en az 6 aylık bir zamana ihtiyaç göstermektedir.

Akreditasyon başvurularının nasıl yapılacağı ve hangi aşamalardan geçtiğini açıklayan  prosedür "P701 Uygunluk Değerlendirme Kuruluşlarının Akreditasyonu, Gözetimi ve Akreditasyonun Yenilenmesine İlişkin Prosedür"ü www.turkak.org.tr adresinde yer almaktadır.